86 jaar boeiende geschiedenis: het Bureau of Iconography van de ANRB. Ontdek de portretten en symbolen van de Belgische adel, ontdek 10.000 gecatalogiseerde portretten en 15.000 ansichtkaarten van kastelen.

Het Bureau voor Iconografie van de VAKB

Sinds de oprichting door graaf Pierre de Lichtervelde in 1937 is de afdeling Iconografie nooit opgehouden haar belangrijke collecties te verrijken. Graaf Thierry de Limburg Stirum, graaf Joseph de Borchgrave d’Altena, de heer (Louis) Robyns de Schneidauer, graaf Jean d’Ursel, de heer (Philippe) de Bounam de Ryckholt en Ridder Baudouin de Theux de Meylandt et Montjardin, die 43 jaar dienst viert, volgden elkaar op aan het hoofd van het departement en hielpen het vorm te geven zoals het nu is.

Dit jaar proberen de leden al 86 jaar de historische, culturele en sociale context te begrijpen waarin de portretten die ze fotografeerden werden gemaakt. Deze schilderijen worden vaak gekenmerkt door bepaalde iconografische elementen die de sociale status en "macht" van de afgebeelde persoon weerspiegelen. Enkele van deze "attributen" zijn:

  • Kostuum of wapenuitrusting: afhankelijk van het tijdperk werden onze voorouders afgebeeld met weelderige en elegante kleding, gemaakt van dure stoffen en versierd met kostbare juwelen. Aan de andere kant gaf een stalen wapenuitrusting, gegraveerd met een gouden afwerking, veel indicaties over de sociale status van de persoon.
  • Wapenschilden en blazoenen: wapenschilden, met hun specifieke kleuren, patronen en symbolen, zijn vaak te vinden op kleding, op een accessoire of op de achtergrond van de afbeelding. Deze wapenschilden dienen om de familie te identificeren en te herinneren aan de aristocratische afstamming.
  • Kronen of diademen: deze geven ook waardevolle informatie over het land van herkomst of de adellijke titel.
  • Symbolische rekwisieten: onze voorouders werden afgebeeld met rekwisieten zoals een scepter, officiersstok, zwaard, medailles of insignes van ridderorden, die hun autoriteit en invloed in de verf zetten.
  • Weelderige achtergrond: decoratieve achtergronden kunnen elementen bevatten zoals wandtapijten, kostbare meubels, prachtige landschappen of weelderige interieurs om te pronken met hun luxueuze leefomgeving.
  • Dieren: sommige geportretteerden lieten zich afbeelden met hun huisdieren, vaak jachthonden of exotische dieren, om hun smaak voor de jacht of hun status als ontdekkingsreizigers aan te geven.
  • Boeken of muziekinstrumenten: anderen hadden een boek of muziekinstrument in hun handen om te laten zien dat ze noch onderwijs noch culturele verfijning misten.
    Houding: de houding van de geportretteerden kan ook belangrijk zijn. Zij werden vaak staand of zittend afgebeeld met een uiting van vertrouwen en autoriteit.

Deze attributen droegen bij aan de visuele weergave van de sociale positie van het personage in de samenleving en ze werden vaak gebruikt om de grootsheid van het gezin te vieren en te bestendigen.

Het doel van het Bureau voor Iconografie is het onderzoeken, fotograferen of digitaliseren, gedetailleerd beschrijven en archiveren van portretten (schilderijen, tekeningen, gravures, enz.) uit particuliere collecties, musea of andere openbare instellingen. Tot op heden zijn bijna 10.000 portretten opgenomen in een regelmatig bijgewerkte catalogus.

In 2014 co-publiceerde Ridder Baudouin de Theux “Portretten van de Belgische adel op medailles van 1830 tot op heden”. Deze medailles staan permanent tentoongesteld in de vitrine op de eerste verdieping van ons huis.

De afdeling is ook de beheerder van een unieke collectie van 15.000 ansichtkaarten van kastelen waarmee het silhouet van een oud of zelfs volledig verdwenen gebouw teruggevonden kan worden. Daarnaast werden ongeveer 7.000 vrome souvenirs met portretten verzameld en gedigitaliseerd, tot grote tevredenheid van auteurs die hun artikels willen illustreren.

Tot slot hebben onze leden sedert 2021 de mogelijkheid om hun digitale afbeeldingen te laten retoucheren om de kwaliteit ervan in hun publicaties te verbeteren. De inkleuring van portretten of oude foto’s is ook beschikbaar, evenals hun afdruk op canvas of op diverse andere dragers.

De afdeling iconografie, bestaande uit Ridder Baudouin de Theux, graaf Tanguy de Villegas de Saint-Pierre Jette en graaf Pierre-Alexandre de Lannoy, is elke donderdag geopend van 14u30 tot 17u30 om onderzoekers in staat te stellen onze reproducties te raadplegen en te bestellen (2,50 €/stuk). Op hun verzoek begeleiden de leden van het Bureau hen bij hun onderzoek en verlenen zij, in samenwerking met de bibliotheek, bijstand aan diegenen die een portret, een wapenschild, een zegel, enz. willen identificeren.

Aangezien wij onze fysieke collecties dankzij aanzienlijke giften kunnen uitbreiden, hebben onze leden ook de mogelijkheid om onze "digitale kluis" te gebruiken om hun gedigitaliseerde familiefotoalbums te huisvesten. Het is een manier om bepaalde getuigenissen uit het verleden te bewaren, waarvan het Bureau voor Iconografie soms de laatste houder is.

In 2020 gingen veel portretten in rook op tijdens de verschrikkelijke brand van het kasteel van Vervoz van de barons de Tornaco. Deze tragedie heeft ons laten inzien hoezeer het werk dat de iconografie bijna een eeuw lang heeft verricht, niet voor niets is geweest. In feite was het Bureau in zijn tijd in staat geweest om foto’s van deze schilderijen te maken om ze in zijn collectie te integreren.

Dit om ons er maar aan te herinneren dat de iconografiedienst ook een sleutelrol speelt in het behoud, naast het begrip, van het visuele culturele erfgoed van de adel van ons Koninkrijk.

Contact: icono@anrb-vakb.be


Graaf Pierre-Alexandre de Lannoy

Gekoppelde artikel(s)

Maak kennis met Ferdinand del Marmol: een passie voor oude stenen en uitzonderlijke daken

Maak kennis met Ferdinand del Marmol: de kunst van het behoud van uitzonderlijke daken, een gesprek over passie...

65 graden: de perfecte fusie van gastronomie en inclusie in Brussel

Ontdek het buitengewone verhaal achter het restaurant 65 Degrés, waar lekker eten en sociale inclusie samenkomen in...

Ledengebied

Petite description

Advertenties

Descriptif section

Ruimtes te huur

Kamers te huur voor uw evenementen

Activiteiten

Descriptif section

Onze partners