Net voor zijn tragische dood schreef Stefan Zweig in 1942 zijn pakkende autobiografie: “De wereld van gisteren “. Vandaag is er nood aan een virtueel boek met als titel: “De wereld van morgen “, een vade mecum op het kronkelige pad van de toekomstverkenning.

De evolutie van de mensheid zet zich versneld door. Nooit waren de maatschappelijke veranderingen zo omwentelend en diepgaand als vandaag. Wij beleven de verandering van de veranderingen op elk ogenblik. Onder het ancien régime waren de veranderingen zo traag dat niemand die opmerkten. Vandaag zijn de veranderingen zo snel dat veel mensen die niet opmerken of althans de draagwijdte ervan niet beseffen. Het zijn vooral de wetenschappelijke ontdekkingen en technologische uitvindingen en de wijze waarop de mensheid hierop reageert, die de toekomst van het mens-zijn bepalen. For better and for worse.

De hefbomen van de menselijke evolutie vandaag en morgen zijn de ontwikkelingen van de biogenetica, de geneeskunde, de ICT of informatie-en communicatietechnologieën, de derivaten van de computer, de artificiële intelligentie, de robots, de nanotechnologie, de toepassingen van de kwantumfysica, de kernfusie en de cognitieve wetenschap. Het menselijk brein lijkt zowat de laatste terra incognita op onze planeet. Het beheren en beheersen van de werking van de menselijke hersenen, gecombineerd met alle andere wetenschappelijke ontdekkingen en toepassingen stelt de mens steeds meer in staat zijn eigen evolutie te bepalen. Man kan gewagen van het ontstaan van "een nieuwe mens" dankzij trans-humanisme en posthumanisme. De homo sapiens wordt wellicht een robo sapiens en een homo digitalis. De aarde is nog steeds rond en hard maar de wereld van de mensen is vlak en vloeibaar geworden, als gevolg van de globalisering, de interconnectiviteit en de interdependentie op alle gebieden. De wereld is ons dorp geworden maar voor veel mensen is dit ook een beproeving en een bedreiging omwille van de aanpassingsdruk. Voor hen geldt nog steeds: “ons dorp is de wereld” en dit kan leiden tot verregaande sociale en politieke spanningen.

De hele mensheid staat voor kolossale uitdagingen tijdens de eerstvolgende decennia.
Er is de klimaatopwarming, de bescherming van de biodiversiteit en de aanpassing van ons energiebeleid, de immigratie en de integratie van migranten in de arbeidsmarkt, de vergrijzing van de bevolking en in Europa het krimpen van het aantal autochtone inwoners; het omgaan met multiculturaliteit en het bevorderen van interculturaliteit, de verbeterde werking van de democratie door participatie van experten en burgers. De strijd tegen de grote sociaaleconomische ongelijkheid en armoede is van essentieel belang voor de toekomst van de mensheid. Nieuwe methoden van ontwikkelingsbeleid in de vorm van partnerships dienen uitgewerkt.

De Veiligheidsraad van de VN moet ook sociaaleconomische bevoegdheden krijgen. Er is nood aan meer multilateralisme en een betere samenwerking tussen de grote internationale organisaties. De strijd tegen de Covid19 pandemie heeft bewezen hoezeer internationale samenwerking vereist is. Dit geldt ook voor bepaalde vormen van criminaliteit, zoals mensenhandel, drugshandel, allerlei vormen van fraude.

In de schoot van de Europese Unie moet de federale integratie op alle gebieden worden voortgezet, ook op het gebied van collectieve verdediging zoals de oorlog in Oekraïne heeft bewezen. Partij politieke polarisatie tussen extremen aan linker-en rechterzijde moet worden vermeden. Nationalisme, racisme en eigen-volk-eerst-ideologieën zijn uitingen van contraproductief individueel en collectief egoïsme. Allerlei vormen van economisch en cultureel protectionisme en isolationisme zijn contraproductief. Maatschappelijke muren moeten worden afgebroken, bruggen opgebouwd.

In België, voorafgaand aan elke nieuwe staatshervorming is er nood aan een efficiënte regeling van de belangenconflicten tussen het federale en gewestelijke beleidsniveau. Hiertoe is het nuttig de Senaat om te vormen tot een hoge federale raad, die ook communautaire initiatieven kan beoordelen en zelfs suggereren. Op economisch vlak moeten markt- en overheidsfalingen worden vermeden door de bevordering van loyale concurrentie, en de eliminatie van economisch machtsmisbruik en gepolitiseede bureaucratie. Dit beleid is ook noodzakelijk ten aanzien van de wereldwijde media en digitale netwerken. Het liberaal kapitalisme en het socialistische collectivisme worden geconfronteerd met zelfvernietigende, existentiële problemen. Er is nood aan een nieuw economisch systeem: een “mixed economy”, waarbij ondernemingen, overheden en consumenten structureel samenwerken

De allergrootste uitdaging is echter van ethische aard. Hoe al deze mutaties omzetten in echte menselijke vooruitgang en welzijn? Hoe de wenselijkheid van steeds meer medemenselijkheid laten prevaleren in een wereld nog steeds te zeer gedomineerd door de darwinistische strijd voor de overleving? Hoe massavernietigingswapens (MVW) omzetten in massasamenwerkingsmiddelen (MSM) ? Er is nood aan een ethiek van de verandering, veeleer dan aan de verandering van de ethiek. Maar wie beslist over de inhoud van de ethische, maatschappelijk verantwoorde gedragsregels? Pessimisme moet alvast worden vermeden, want pessimisme werkt verlammend. Optimisme is vaak onrealistisch en een optimist is niet zelden een slecht geïnformeerde pessimist. Wel is er absoluut nood aan meliorisme. Dit is het geloof in de hoop dat meer medemenselijkheid wenselijk en mogelijk is. De menswording is niet af.


Onze oprechte dank gaat naar burggraaf Mark Eyskens, Staatsminister, voor de redactie van dit artikel.

Gekoppelde artikel(s)

Oekraïne of de terugkeer van de oorlog in Europa

De onverwachte Russische inval in buurland Oekraïne heeft een geweldige golf van solidariteit op gang gebracht. Ook...

Pierre de Maere: de nieuwe lieveling van de jeugd !

Op 21 januari bracht Pierre de Maere zijn eerste Extended Play (EP) uit. Deze 20-jarige singer-songwriter uit...

Tuinen- en Kastelentocht
22 mei 2022

De Tuinen-en Kastelentocht van het provinciaal comité van de provincie Luik zal plaatsvinden op zondag 22 mei van...

Uitnodiging voor een voordracht door Guido Gryseels
en een begeleid bezoek van het AfricaMuseum

Graag nodigen wij u uit voor een lezing door de Heer Guido Gryseels, Algemeen Directeur van het AfricaMuseum...

Advertenties

Descriptif section

Ruimtes te huur

Kamers te huur voor uw evenementen

Activiteiten

Descriptif section

Onze partners