De belangrijkste economische ontwikkeling die de Covid-19 pandemie met zich meebrengt is dat het een opmerkelijke versnelling van de digitalisering op gang bracht en dat er een ongeziene wereldwijde mobilisatie kwam van wetenschap, technologie en innovatie.

Weinigen zullen mij wellicht tegenspreken als ik erop wijs dat de pandemie groot leed met zich heeft meegebracht. Er ontstond een enorme druk op ons gezondheidssysteem: de ziekenhuizen moesten en moeten nog steeds in de bezetting van hun bedden hun capaciteit aanpassen om de Covid patiënten te helpen. Dit heeft gevolgen voor de behandeling van andere aandoeningen, die soms uitgesteld worden. Het brengt ook een enorme belasting van het gezondheidspersoneel met zich mee en we kunnen enkel dankbaar en met bewondering toezien hoe die vele artsen, verpleegkundigen en ook vrijwilligers het beste van zichzelf geven.
Veerkracht of RQ (Resilience Quotient) is naast IQ en EQ een belangrijke gave waarvan velen blijk hebben gegeven tijdens deze pandemie.

Ook op sociaal vlak is veel schade aangericht. We hoeven maar te denken aan die vele ondernemers in de horeca, in de retail sector (van niet essentiële goederen), in de reis -en evenementensector en in de cultuursector die gedwongen werden hun activiteiten te staken. Gelukkig heeft onze sociale zekerheid enerzijds en de tegemoetkomingen van de overheid anderzijds, de nood ten dele gelenigd. Maar vele ondernemers en hun medewerkers blijven achter met een wrange nasmaak.

Vele jonge gezinnen zagen zwarte sneeuw. Vaders en moeders moesten telewerken terwijl ze genoodzaakt waren om hun kinderen op te vangen door het sluiten van scholen en kinderopvangcentra… en dat vaak in kleine woningen. Ook humaniora studenten en universiteits- en hogeschoolstudenten kenden een bijzonder moeilijke tijd. Zij misten de aula, de sportterreinen, het café, muziekoptredens, reizen en samenzijn. Tenslotte zijn er ook veel mensen voor wie Covid-19 een ware nachtmerrie is geweest. Er vielen overlijdens te betreuren en er zijn mensen die blijvende schade opgelopen hebben.

Toch is er een zilveren rand rond die bijzonder donkere wolk. Met name op economisch vlak doet, volgens mij, de Covid-19 pandemie een aantal zaken in positieve zin evolueren en brengt het een aantal noodzakelijke veranderingen in stelling. De digitalisering heeft zowel in het economische leven als in onze persoonlijke levens een enorme vlucht genomen . Volgens bepaalde experten hebben we in 1 jaar Corona tijd een digitale ontwikkeling gekend, die normaliter 5 jaren in beslag had genomen. Deze versnelling is productiviteitsverhogend: het telewerken, het onderwijs via webinars, het vervangen van een soms lange en dure zakenreis door een Teams, Google Meet of Zoom meeting, het bestellen van goederen en diensten via Ecommerce, het digitaal lezen van kranten en tijdschriften, het internet bankieren zijn hier voorbeelden van.

Bepaalde bedrijven, waarbij mijn Vlerick Group is betrokken, hebben hier een voordeel en versnelde groei uitgehaald. Zo kende Smartphoto een grotere vraag naar fotoalbums, kalenders en vooral geschenkartikelen, die ruimschoots het verlies aan communiekaartjes gecompenseerd hebben (de groei in 2020 bedroeg 19,2 %, waarbij het opvalt dat het bestellen per mobile een enorme sprong maakt van 42 % tegenover het bestellen per desktop wat een groei kende van slechts 7 %). Ook Mediahuis kende een aangroei van zijn abonnementen met 11 %, waarbij opvalt dat de stijging van digitale abonnementen zowel in België als in Nederland respectievelijk 46 % en 47 % bedroeg. Daarenboven werden de nieuwssites van onze Belgische kranten dagelijks door meer dan 1,6 miljoen mensen bezocht en raadpleegden meer dan 300.000 mensen dagelijks onze nieuwsapps , wat een stijging van 57 % inhoudt.

Andere bedrijven, waarmee we verbonden zijn, hebben het lastiger gehad zoals BMT Aerospace dat zijn leveringen aan Airbus herleid zag tot de helft van het jaar ervoor en BIC Carpets dat naast hoogwaardige vloerbekleding (waarvan de omzet stabiel bleef) zijn orders in vliegtuigtapijt totaal zag kelderen.

Door ons Belgisch systeem van tijdelijke werkloosheid zijn de meeste van onze Belgische bedrijven relatief goed door de crisis gekomen. Ook heeft het PPP (Paycheck Protection Program) onze Amerikaanse bedrijven goed geholpen. Anders is het verlopen in India , waar we niettegenstaande de volledige lockdown van onze bedrijven zonder enige vorm van compensatie van overheidswege, onze 4.000 medewerkers doorbetaald hebben. Merkwaardig is wel hoe snel onze activiteiten in China in positieve zin de draad met de pre-Covid tijden hebben aangeknoopt, niettegenstaande dat de pandemie daar is uitgebroken. Een aantal economen denken dat deze Covid pandemie (versterkt door recente logistieke onevenwichten) een terugkeer van economische activiteit vanuit Azië naar Europa of de VS zal bespoedigen. Zelf geloof ik niet in die “reshoring” beweging omdat ik ervan overtuigd ben dat we het hoofd zullen kunnen bieden aan de disruptie van leveringen die we onlangs gekend hebben en ook omdat de globalisering van de economie gedurende de laatste kwarteeuw niet enkel 1 miljard mensen uit de armoede heeft gehaald maar tevens de Westerse consumenten een scherp geprijsd aanbod heeft bezorgd. Een terughalen van productie uit Azië naar West-Europa zou het kostenplaatje voor onze burgers gevoelig verhogen.

Wel stel ik me vragen bij de sterk toegenomen Belgische staatsschuld omwille van enerzijds een gebrek aan inkomsten door de overheid en anderzijds de enorme financiële inspanningen die de overheid geleverd heeft tijdens de crisis. Ik, die nog van de “oude” school ben, denk echter dat schulden ooit terugbetaald moeten worden en dat het jaarlijks betalen van intresten (die veel hoger kunnen uitvallen dan nu als de inflatie aanwakkert) minder ruimte zal laten om beleid te voeren. Drastische en éénzijdige oplossingen van het éne of van het andere uiteinde van het politieke spectrum zullen misschien verleidelijk klinken maar dreigen het kind met het badwater weg te gooien.

De wereldwijde mobilisatie rond onderzoek en innovatie, financieel geruggesteund door overheden, private stichtingen en bedrijven heeft ervoor gezorgd dat we op veel kortere tijd dan oorspronkelijk gevreesd over verschillende effectieve Covid-vaccins kunnen beschikken. Dit is DE noodzakelijke stap om uit de klauwen van deze pandemie te ontsnappen. Laten we hopen dat die vaccins zo snel mogelijk globaal uitgerold worden zodat we deze beproevende periode achter ons kunnen laten.

Daarenboven zijn in vele economische sectoren noodzakelijke veranderingen en aanpassingen (en processen, producten, diensten) doorgevoerd. Deze innovaties zijn mogelijk gemaakt door de inspanningen van kenniscentra als universiteiten, onderzoeksinstellingen en bedrijven zelf. Bij vele mensen heeft deze periode van gedwongen soberheid tevens geleid tot een herontdekking van wat echt belangrijk is in een mensenleven: dicht (op 1,5 meter tot nader order), diepgaand contact met wie ons heel dierbaar is; een trage lunch met slechte één of twee vrienden, gekruid met boeiende gesprekken; wandelingen of fietstochten in de natuur , waarvan we haast vergeten waren hoeveel rust en welbehagen ze verschaffen; het zorgen voor wie het nodig heeft en afhankelijk is; het herontdekken van prachtige streken, steden en dorpen rondom ons, waarvan we in al onze gejaagdheid de schoonheid niet meer zagen. Die herwonnen duurzaamheid in onze levens moeten we koesteren en we moeten ervoor zorgen dat er verder ingezet wordt – door onderzoek, ontwikkeling en innovatie – op het behoud van een gezonde planeet waar het samenleven in al zijn aspecten “the pursuit of happiness” voor de huidige en toekomstige generaties mogelijk maakt.


Onze oprechte dank gaat naar Baron Vlerick voor de redactie van dit artikel.

Gekoppelde artikel(s)

Laat ons wakker worden! Laat ons elkaar confronteren! Laat ons niet in onze comfortzone blijven!

Deze zin is niet die van een bejaarde filosoof, maar van Alice de Broqueville, een jonge filmactrice die passie...

Ondernemersforum onder leiding van Guy de Marnix : video

Het Ondernemersforum op 10 mei bracht getalenteerde sprekers samen onder leiding van Guy de Marnix. (Her)bekijk de...

Ze schrijven ons in juni

"La rencontre conflictuelle entre Islam et Occident: un pont est-il possible?" (Michel Annez de Taboada). Les...

CILANE-congres

CILANE verenigt 16 adelsverenigingen in Europa. Het is in België dat het volgende congres zal plaatsvinden: van 30...

Advertenties

Descriptif section

Ruimtes te huur

Kamers te huur voor uw evenementen

Activiteiten

Descriptif section

Onze partners